Hazırlayan ve kurgu : Hakan Kısa

Scanned by Scan2Net

TRT 1 HALEN DEVAM ETMEKTE OLAN UYANIŞ BÜYÜK SELÇUKLU TV DİZİSİNDE BAHSİ GEÇEN CELALİ TAKVİMİ HAKKINDA KISA BİLGİLER…

1.CELALİ TAKVİMİ
a) Güneş yılını esas almıştır.
b) Büyük Selçuklu Sultanı Melikşah döneminde eski İran takvimi esas alınarak hazırlanmış ve uygulanmaya başlanmıştır. Bu Takvime, Takvim–i Melikşahi de denilmiştir. 2.Selçuklularda Sultan Melikşah’ın isteği ile Nizamülmülk tarafından Ömer Hayyam’ın başkanlığında bir komisyona hazırlatılmıştır.)
a) Hicri takvimin kullanımına devam edilmiş, Celali takvim yalnızca ekonomik işlerin düzenlenmesinde kullanılmıştır.
b) Başlangıç tarihi olarak 1079 yılı alınmıştır.(Hicri 471 yılının ramazan ayının 9.gününden (Miladi 15 Mart 1079) itibaren uygulanmaya başlanmıştır.)
c) Büyük Selçuklular ‘ın dışında Ekber Şah zamanında (1556–1603) Hindistan’da kurulan Babürlüler de kullanmıştır.
d) Babür İmparatorluğu tarafından da kullanılmıştır.
e) Nevruz (21 Mart) yılbaşı olarak kabul edilmiştir.
f) Melikşah’ın ölümünden sonra terk edilen bu takvimden yarararlanılarak gregoryen takvimi oluşturulmuştur.
g) Osmanlı’daki devletin resmi takvimi demek olan müneccimbaşı takvimleri de celali takvimi düzeninde hazırlanmıştır

Celali Takvimi ya da Hicri Şemsi takvimi, Güneş yılı esasına göre, Ömer Hayyam başkanlığındaki bir kurul düzenlemiş, Büyük Selçuklu Sultanı Celaliddevlet Melikşah’a sunmuştur. 1079 yılından itibaren uygulanmaya başlanmıştır. 9 Ramazan 471 (Miladi 15 Mart 1079) yılına rastlayan Nevruz yılbaşı olarak, Hicret yılı da başlangıç noktası olarak kabul edilmiştir. Babür İmparatorluğu da bir dönem Celali Takvimi’ni kullanmıştır. Celali Takvimi sadece tarım gibi ekonomik işlerin düzenlenmesinde kullanılmış, normal hayatta Hicrî takvim kullanılmaya devam edilmiştir.

Celali Takvimi’nde 1 yıl, 365 gün 6 saat olarak kabul edilmiştir. Matematiksel kurallar yerine astronomik hesaplar kullandığı için, İlkbahar Ekinoksu başlangıcı tayininde Gregoryen takviminden daha doğrudur
Artık yıl
Celali Takvim’de 33 yılda bir artık yıl vardı ve günümüzde İran ve Afganistan’nın resmî takvimi olarak kullanılan İran Takvimi’nde 128 yılda bir kez artık yıl vardır.

Celali takvimi’nin Farsça adları
Zaman aralığı1 Ay adı Burç Gün Notlar 21 Mart – 20 Nisan Ferwerdin فروردین Hamal حمل

Koç 31 Nevruz – Yılbaşı ve baharın başlangıcı 21 Nisan – 21 Mayıs Ordibeheşt اردیبهشت Sevr: ثور

Boğa 31 22 Mayıs – 21 Haziran Hordâd خرداد Jawza جوزا

İkizler 31 22 Haziran – 22 Temmuz Tir تیر Saratan سرطان

Yengeç 31 Yazın başlangıcı 23 Temmuz – 22 Ağustos Mordâd مرداد Asad اسد

Aslan 31 23 Ağustos – 22 Eylül Şehrivar شهریور Sünbüle سنبله

Başak 31 23 Eylül – 22 Ekim Mehr مهر Mezan میزان

Terazi 30 Sonbaharın başlangıcı 23 Ekim – 22 Kasım Âbân آبان Akrep عقرب

Akrep 30 22 Kasım – 21 Aralık Âzar آذر kavs قوس

Yay 30 22 Aralık – 20 Ocak Daî دی jaddi جدی

Oğlak 30 Kışın başlangıcı21 Ocak – 19 Şubat Behman بهمن Dalav دلو

Kova 30 20 Şubat – 20 Mart İsfand اسفند Hüt حوت

Balık 29 ya da 30 Artık yıl düzenine göre

By Aydınlık Luminous

Bilim kurgu Araştırma Güncel yaşam Tarih Gelecek Ekonomi Science fiction Research Current life History Future Economy