KANADA’DA KARS İSİMLİ ŞEHRİN ÖYKÜSÜ

Hazırlayan Ve kurgu : Hakan Kısa
GÜZEL VE İLGİNÇ BİR YAZI DİZESİ


Kanada’nın Ontario eyaletinde “Kars” isimli bir şehir olduğunu biliyor muydunuz? İşte hikayesi :
“Rusların Kafkas ordusu 14 Haziran 1855’te Kars’ı kuşatır. Fakat Ruslar ilerleyemez.
Çünkü az sayıdaki asker yanında, sivil halk ölümüne direnmektedir.
Bu öyle bir direnmedir ki, kadınlar, çocuklar, yaşlılar aman vermez düşmana… 105 gün süren kuşatma sonunda Ruslar çekilmek zorunda kalır.
Bu zafer üzerine Sultan Abdülmecit, Kars’ı savunan asker ve sivile “Gâzi” unvanı verir. Devlet “Kars Nişanı” adlı bir madalya çıkartır.
Karadeniz’de işleyen buharlı bir gemiye Kars adı verilir.
Takvim-i Vekâyi ve Ceride-i Havadis gazeteleri “Kars özel sayısı” yayımlar.

Kars savunması sürerken Kars’ta bulunan (Kanada’lı Gn. W. Fenwick Williams-“Williams Paşa”) İngiltere’nin gözlemci subayı General Fenwick Williams, İngiliz elçiliğine gönderdiği raporda “Burada kadınlar, çocuklar, yaşlılar, askerle birlikte savaşıyor. Böylesi görülmedi. Türklerin gerçeği Kartacalıların efsanesini geride bırakır” der.
Bu haber tüm Avrupa’da hayranlık uyandırır. Kars savunması Paris’in açık hava tiyatrolarında on bin kişilik figüranlarla sahnelenir. Avrupa Kars savunmasıyla çalkalanırken İngiltere, sömürgesi Kanada’ya deniz altından telgraf kablosu döşeme işini bitirir. Bu hattan ilk haber olarak Türklerin Kars savunması Kanada’ya ulaşır.


Sir Williams, Kanada doğumlu olduğu için Kars savunması zaferi Kanadalılar için ayrı bir gurur kaynağı olur. O dönemde Kanada’da “Wellington” isimli iki tane kasaba bulunmaktadır ve aynı isim nedeniyle postada sürekli sıkıntılar yaşanmaktadır. Bu karışıklıktan bıkan Ottowa yakınındaki Wellingtonlular adlarını değiştirme kararı alırlar.
Kasabada ‘hangi adı alalım’ tartışmaları sürerken Türk’ün Kars destanı haberini öğrenirler. Tüm kasabalılar “Bu kahraman kentin adını kasabamıza verelim” derler… Böylece Wellington, 1855 yılında Kars adını alır… Türklerin bu olaydan haberi ancak 99 yıl sonra olur.
Rahmetli Burhan Göksel 1954’te Kanada’da askerî görevdeyken Kars kasabasını tesadüfen bulur. Bunu “Kars’ı Tanıtma Derneği”ne haber verir.
Kanada’daki Kars ile bizim Kars’ımız yazışmaya başlar. Kardeş şehir olurlar.
Daha sonra 1963 yılında, Necip Torumtay, Kurmay Yarbay olarak bulunduğu Kanada’daki Kars’ı ziyaret eder. İzlenimlerini mektupla -akrabası da olan- Kars sevdalısı rahmetli Fahrettin Kırzıoğlu’na aktarır.
1964 yılında Türk Kültürü dergisi olayı sayfalarına taşır.
Ben de TRT’de çalıştığım o yıllarda Kanada’daki Kars’ı, Türk Kültürü dergisinden öğrendim ve 1988 yılında TRT televizyonunda hazırladığım “Biz bize” programına rahmetli Prof. Dr. Fahrettin Kırzıoğlu’nu konuk ederek, bu olayı televizyon ekranlarından Türkiye’ye duyurdum.
Sevgili okuyucum; Kanada’daki Kars’ın öyküsü işte böyledir… TRT’de yaptığım hizmetlerden beni en çok mutlu edenlerden birisi de budur!”
Haber kaynağı
Mevlüt Uluğtekin Yılmaz.

By Aydınlık Luminous

Bilim kurgu Araştırma Güncel yaşam Tarih Gelecek Ekonomi Science fiction Research Current life History Future Economy